In coachsessies wordt dit model gebruikt voor het verkrijgen van inzicht in de probleemstelling en inzicht in de oplossingsrichting.
Het model van de (neuro)logische niveaus is ontwikkeld door Gregory Bateson en bestaat uit 6 niveaus. Omgeving, gedrag, vaardigheden, overtuigingen, identiteit en missie. Iedereen en alles bevat de 6 niveaus (bewust, maar vooral onbewust). Bateson gaat ervan uit dat mensen gedrag laten zien wat past in de omgeving waar ze zich bevinden. Maar dat gedrag wordt niet alleen bepaald door hun omgeving maar ook door andere innerlijke factoren.
Alle niveaus werken samen en ondersteunen elkaar.
Lagere niveaus kunnen hogere beïnvloeden, hogere beïnvloeden sowieso de lagere – zowel bekrachtigend als beperkend. Een verandering op het niveau “identiteit” heeft veranderingen op de 4 onderliggende niveaus tot gevolg, terwijl een verandering op het niveau van gedrag vaak alleen resulteert in veranderingen op het onderste niveau omgeving (soms zijn er uitzonderingen dat veranderingen op lagere niveaus soms ook resulteren in veranderingen op hoger liggende niveaus) maar hoe hoger het niveau waarop je verandering aanbrengt, hoe krachtiger en duurzamer het effect zal zijn. Wanneer de logische niveaus met elkaar in overeenstemming zijn, krijg je congruent gedrag.
Dit model laat zien dat jouw gedrag het resultaat is van een groot aantal zaken die zich grotendeels binnenin jou zich op onbewust niveau afspelen. Voorbeeld: Wanneer je de overtuiging hebt ‘Ik word niet gewaardeerd’ zal dit automatisch zijn weerslag hebben op je capaciteiten, je gedrag en hoe je op je omgeving reageert.
De onderste twee niveaus (gedrag en omgeving) zijn uiterlijk waarneembaar. Het volgende niveau (vaardigheden, capaciteiten & vermogens) is slechts deels uiterlijk waarneembaar. De bovenste 3 niveaus zijn normaal gesproken niet uiterlijk waarneembaar (zowel voor jou als je omgeving).
Dit model bevestigt de ervaringen van veel mensen dat het ongewenste gedrag niet verdwijnt ook al verandert de omgeving (andere baan, andere partner, ander huis etc). Na verloop van tijd zal ook in die andere omgeving hetzelfde patroon qua gedrag weer zichtbaar worden. Het overtuigingsniveau is het hoogste niveau dat we kunnen beredeneren. Je identiteit ontdekken, kun je niet doen door het te beredeneren. Vanaf het niveau identiteit is het ervaren en dit kun je niet in woorden uitdrukken. Woorden kunnen nooit alles uitdrukken. Je kunt op niveau identiteit en spiritualiteit geen belemmering hebben. Bijvoorbeeld: vraag aan iemand maar eens ‘Vertel me wie je bent’, dan zul je zien dat de ander niet alles onder woorden kan brengen. Bij de hoogste twee niveaus hoort bewustwording. Je hebt alle hulpbronnen in je, maar je moet je hier bewust van worden. De kracht zit er in om vanuit je omgeving continue verbinding te hebben met je missie. Je omgeving faciliteert en je missie inspireert.